`ICT = innovatie en innovatie = ICT‘. Zo begint een artikel in het blad Ondernemen! Het betreft een artikel over de ontwikkeling van de kennis economie in Nederland, waarin Sylvia Roelofs wordt geïnterviewd, directeur van brancheorganisatie ICT~Office. Ze geeft hierin aan dat ICT een cruciale rol speelt in de ontwikkeling van de kennis economie. Immers `bij acht van de tien innovatie projecten is ICT betrokken’.
Bovenstaande cartoon geeft een beetje mijn gevoelens over dit stuk weer. Wat is er gebeurd met `ICT is een middel, geen doel op zich’? Zitten we weer in de bubble periode waarbij je, zo lang je maar gebruik maakt van die fijne computertjes, altijd succes hebt? Ik geloof het niet. Zonder capabele informatie managers en kennis managers, die aangeven wat je nu eigenlijk zou moeten willen met informatie en hoe je nu eigenlijk het beste kan leren, kom je niet altijd even ver. En ik weet ook wel dat in Nederland de definitie Informatie manager nog veel wordt verward met IT manager (ik herinner me iemand in een museum die na een project van vier maanden, bij de eindpresentatie ineens door heeft dat Informatiekunde anders is dan Informatica), maar daar moet nodig verandering in komen. Op nationaal niveau gezien zal er eerst een aantal zaken moeten veranderen.
Om te kunnen innoveren zul je moeten beschikken over een drietal aspecten: resources, processen en waarden [1]. Wil je kunnen innoveren, zul je als eerste over de resources moeten beschikken om dat te kunnen. Een zekere mate van slack is noodzakelijk en dus is tijd van belang. Daarnaast is kennis van uitmate groot belang omdat innovatief ondernemen begint bij nieuwe ideeën. Om dit te kunnen zullen bepaalde overheidsprocessen moeten veranderen. Aangezien innovatie met name goed gedijd in een omgeving van zekere vrijheid, zullen regels en bureaucratie teruggedrongen moeten worden. Daarnaast is het van belang dat elke vorm van onderwijs wordt gesteund. Je kunt geen kenniseconomie nastreven, zonder deze tak meer mogelijkheden toe te dichten. En dan waarden. Balkenende noemde het de `V.O.C. mentaliteit‘ en hoewel veel mensen toen over hem heen vielen, zit hier wel de kern. Trots moet worden uitgedragen. Vernieuwende projecten moeten worden beloond en geëerd.
MarkC wees me op deze post, waaruit onderstaand stuk redelijk typeert in welke situatie we nu zitten en waar we in de toekomst heen willen:
“Desire to create and share new ideas in a open environment that breeds and welcomes thoughts and ideas. This is what a startup company is all about. Sharing, laughing and coming up with new thoughts, ways of solving problems, and communication. Larger companies sometimes lose this important internal fabric, of what made them great as they grow in headcount, and employees leave. Politics, Egos, and internal empires – (chain of command issues) replace the fostering and fertilizing of creative plans, fresh ideas, and innovation.”
Dat de directeur van ICT~office aangeeft dat ICT hierin het voortouw moet nemen, lijkt me onterecht. Het is precies de discussie die in Nederland mist. Kennis en informatie worden niet door IT managers gemanaged, maar ondersteund. Immers, bij de eerste lopende band van Taylor, was het ook niet de monteur van de lopende band die bepaalde welke producten er werden gemaakt. Om Nederland te hervormen tot een sterke kenniseconomie, zal eerst dit onderscheid duidelijk moeten worden.
Aan jullie de vraag: Hoe kunnen we Nederland nog meer laten innoveren en een betere kennis economie opbouwen?
[1] C.M. Christenssen and M. Overdorf,
Meeting the Challenge of Disruptive Change, Harvard Business Review, 2000.
December 1st, 2006 
IT is inderdaad niet zaligmakend. Sterker nog, ik denk dat formalisering door IT juist innovatie tegenwerkt, aangezien hierboven al staat dat ‘processen’ belangrijk zijn voor innovatie. Hierbij denk ik aan besluitvorming en autonomie.
IT is gewoon erg hip bij consumenten en daarom valt innovatie in die hoek erg op. Wil niet zeggen dat er dus ook meer wordt geïnnoveerd in die branche. Ga maar eens rondlopen bij een TU, dan zie je dat andere takken van technologie veel meer innovaties kennen in Nederland (alternatieve energie bijvoorbeeld).
De overheid moet extra investeren in onderwijs, je kan mensen niet dwingen om te innoveren, maar ze wel de resources (kennis) geven. Ook kan je processen stroomlijnen, door bijvoorbeeld het onderwijs niet te elitair te maken, maar zwakke studenten een verbreding aan te bieden waarin ze wellicht hun échte talent ontdekken.
“Zonder capabele informatie managers en kennis managers, die aangeven wat je nu eigenlijk zou moeten willen met informatie en hoe je nu eigenlijk het beste kan leren, kom je niet altijd even ver.”
Beetje kort-door-de-bocht om te stellen dat je dit selecte gezelschap de toekomst van innovatie en je ICT-omgeving zou moeten toevertrouwen - maar feit blijft wel dat de geschiedenis rondom ICT-gebruik maar langzaam ontstaat (bestaat een kennismanager eigenlijk (nog) wel?).
Neem 1980~1995: de tijd waarin de pc het centrum van computer gebruik was. Vervolgens kregen we van 1995~200x internet, waarna men driftig a la een bibliotheek geordend gegevens online is gaan smijten en pas nu begint men ‘human centered computing’, ‘experience based development’ en een soort ‘product’ daarvan in de vorm van ‘Web2.0′ te waarderen en te gebruiken.
Dat velen nog steeds klem zitten in die ICT=computer=innovatie=ICT - gedachte zitten is niet zo vreemd: tis wereldschokkend hoe traag bedrijven reageren op al dit nieuws
Zie bijvoorbeeld ook:
http://blog.iimail.nl/blog/default.aspx?id=71&t=Millennials-medewerker-20
Over de nieuwe generatie die een soort ICT-dyslexie tegenkomt in de zakelijke wereld.
@Nigel: Ik denk inderdaad dat je gelijk hebt dat het allemaal zo langzaam gaat. Tegelijkertijd is het de vraag of het sneller kan.
Overigens ben ik het (natuurlijk) niet helemaal eens met je eerste opmerking. Je link over die dislexie onderschrijft mijn idee, namelijk dat er nog altijd mensen nodig zijn die een brug slaan tussen IT en Bedrijf. Mensen die niet alleen de Business snappen, maar ook IT en zelfs de eigenschappen die informatie en kennis verspreiding met zich mee brengen.
Btw, leuk dat je hier nog steeds rondhangt, en we komen in het nieuwe jaar even je huis bekijken
(ja nu echt :P)
Ik weet niet hoor. Ik vind innovatie als woord nogal inhoudloos. Vooral als het door bedrijven over overheden wordt gebezigd. In plaats van het er zo over hebben moeten ze het gewoon gaan doen. Geen wonder dat kleine gespecialiseerde bedrijfjes veel ‘innovatiever’ zijn: die lullen er tenminste niet zo over, die doen gewoon.
Daarnaast begint “slack” mij ook wat de keel uit te hangen (je weet ik hou van boute uitspraken). Het is net alsof je zegt: ik geef jullie 20% slack en daarom gaat productiviteit met 40% omhoog of nog beter de innovativiteit!
Lekker al die meta-processen: zodra een organisatie enige mate van complexiteit bereikt gaat het zichzelf bestuderen (Luhmann! joepie!). Alles om maar succes te bereiken. En succes wordt nu eenmaal op elk moment op een andere manier gedefinieerd (he Mark ;))
@Bolke: Luhman…. smullen!
Maarehm, het andere uiterste is natuurlijk puur op productiviteit managen. Jij hebt je target niet gehaald, dan vlieg je eruit. Heb je het wel gehaald, dan blijkt het target-niveau niet hoog genoeg en is je target voor volgend jaar hoger. Dat even wat betreft je verhaal over/tegen slack.
Verder, innovatie: natuurlijk hebben kleine bedrijfjes meer potentie om innovatief te zijn. Dat betekent echter niet dat dergelijke ondernemingen niet gestimuleerd kunnen worden, door contact met de overheden eenvoudiger te maken. Je noemde laatst nog dat voorbeeld van wanneer je een bepaald type onderneming begint, dat je dan sowieso al een tiental instanties hebt die geld van je krijgen, laat staan de dertig vergunningen die je moet aanvragen.
innovatie is inderdaad inhoudsloos, het gaat natuurlijk om het product, de dienst of uberhaupt het idee wat uit die innovatie komt!
innoveren doe je alleen door te willen/durven/kunnen/mogen proberen. zoals ik hier had ontdekt dat je 9 van de 10 keer keihard moet durven/kunnen/mogen falen, omdat je iets wilt.
MarkN vraagt zich af, hoe je als overheid zoiets kan stimuleren, aangezien de politiek dit ziet als dé kans van Nederland om zich economisch te profileren.
De overheid begint al steeds meer het ondernemersschap te stimuleren. Lijkt me een goeie zaak!
@markc: Interessant trouwens dan dat in de VS een ondernemer wiens zaak failliet is gegaan door banken betrouwbaarder geacht wordt dan een starter. Deze nou namelijk de ervaring al hebben en dus niet nog een keer dezelfde fouten maken.
Misschien hebben we dan toch nog iets te leren van de andere kant van het water