KnowledgeCafe

Op Amsterdamse scholen bleek vorige week dat Marokkaanse en Turkse kinderen die in de Cito-toets meer dan 534 punten scoren, vaker een lager schooladvies krijgen dan autochtone leerlingen. Deze ‘onderadvisering’ is bij hen respectievelijk 41 en 44 procent, terwijl maar 28 procent van de Nederlandse leerlingen lager wordt ingedeeld dan hun Cito-score aanraadt.

Lees meer »

Al een tijdje volg ik in verband met mijn thesis de ontwikkelingen omtrent een ‘nieuwe’ theorie: het connectivisme. De theorie heeft een aantal raakvlakken met de bevindingen in mijn thesis. Deze theorie beschreven door George Siemens voorzag dat de manier waarop wij leren de laatste decennia sterk aan het veranderen is. Theorieën betreffende behaviorisme, cognitivisme en constructivisme schoten te kort in de visie van Siemens. Wanneer er naar leren word gekeken vanuit een informele, genetwerkte op technologie gebaseerde context zijn bestaande theorieën niet meer toerijkend. Ik heb een aantal stuken van George Siemens vertaald om de basis van de theorie enigzins te verduidelijken.

Lees meer »

Geïnspireerd door berichten over een online 911 systeem en hoe Google denkt dat het digitale landschap zich aan het verplaatsen is van je pc, naar mobiel, ben ik eens gaan nadenken over hoe techniek ons sociale leven aan het beïnvloeden is.

Men heeft wel door dat social/community driven sites heel populair zijn en dat daar mogelijkheden mee zijn, maar men stoeit nog heel erg met het designen ervan, zoals Martin in zijn laatste post aanhaalde.

De nuance van pc naar mobiel heeft denk ik nog veel verdere gevolgen dan alleen de techniek. Zoals Google al voorspelt, vertoont men waarschijnlijk al ander zoekgedrag met hun mobiel dan met hun pc.

Lees meer »

Web 2.0 is lange tijd een ding geweest van een brede, wereldwijde internet community en was (of is) nog nauwelijks doorgedrongen tot de individuele consument en de gevestigde bedrijven. Daar waar consumenten steeds mondiger worden, actieve betrokkenheid in plaats van passieve betrokkenheid eisen en de roep om laagdrempelige, slimme manieren om in informatiebehoeften te voorzien steeds sterker wordt, zijn feitelijk als vanzelf diensten ontstaan die aan deze veranderende consument tegemoet komen. Del.icio.us en Youtube zijn prachtige voorbeelden van diensten die zijn ontwikkeld vanuit een behoefte of een afkeer tegen de gevestigde orde en bleken al snel ook in de behoefte van een veel bredere gebruikersgroep te voorzien. De rest is bekend.

Lange tijd was onduidelijk hoe bedrijven met deze wereldwijde trend om dienden te gaan. Om een content manager van een grote Internetprovider te citeren: “Web 2.0, social software en user generated content is leuk, maar where is the money?”

Lees meer »

The monday after the friday night before. Iedereen moet gewoon weer aan de slag en het lijkt al weer een eeuwigheid geleden. Toch is het nog even tijd voor een korte terugblik.

Ik hoor weer zwaarwegende thema’s als ‘groot denken’, essentiele onderwerpen als ‘doen wat je nu echt wilt’. Maar ook Vista (Stefan), verantwoordelijkheid voor de meterkast (Bas) en ‘Waar is mijn biertje?’ (Bolke) werden niet ongemoeid gelaten.
Gasten, het was weer bijzonder. Op naar de volgende borrel!

Balkenende heeft zich laten inspireren door de Amerikaanse socioloog Etzioni, stond afgelopen vrijdag in de NRC-Next. De principes waarmee het regeeraccoord van Balkenende IV doorspekt zouden zijn, zijn de volgende:

• Waar traditionele banden aan betekenis verliezen, zijn mensen op zoek naar nieuwe vormen van gemeenschapszin, geborgenheid en zekerheid. De kracht en kwaliteit van de samenleving worden bepaald door onderlinge betrokkenheid.
• De mens gedijt als lid van een gemeenschap. Om zo’n gemeenschap op zijn beurt te laten gedijen, moeten onderlinge banden levend worden gehouden.

Lees meer »

Piraterij wordt vaak in verband gebracht met het afkalven van de inkomsten van kunstenaars, artiesten en acteurs. Organisaties zoals Brein en natuurlijk de RIAA en MPAA doen er alles aan om ons dat duidelijk te maken. Regeringen worden onder druk gezet om piraterij te verbieden en mensen worden voor het gerecht gedaagd. Dat de de inkomsten verdeling onduidelijk blijft en dat er omaatjes voor het gerecht komen die niet weten hoe een computer werkt lijkt hieraan niet echt iets te veranderen. De belangen zijn groot.

Lees meer »

Tussen al het web 2.0, CoP en innovatiegeweld, een update of eigenlijk eerder een introductie van mijn thesis onderwerp, de laatste blogger die dat deed was Thijs, zie ook hier. Uiteraard is het moeilijk om het verhaal zo kort en bondig te houden maar ik doe mijn best om alleen de essentiële elementen van mijn thesis aan jullie mee te geven.

Waar de meesten van ons met hun thesis, en dit neem ik gemakshalve even aan want hier kunnen we ook een hele discussie over voeren, zich concentreren op (i) het managen van informatie als een (bedrijfs)resource houd ik me bezig met het (ii) het managen van de business – ICT relatie, wat bij de meesten natuurlijk bekend staat als de strategic alignment problematiek (zie bijvoorbeeld: Henderson & Venkatraman, 1993). Deze tweedeling van informatiemanagement wordt overigens normaliter gehanteerd (Maes, 2003). Mijn thesis gaat over enterprise architectuur (EA), een discipline die naar mijn mening nog in de kinderschoenen staat. De theoretische benadering die ik heb gekozen om naar enterprise architectuur te kijken is die vanuit het volwassenheidsperspectief. Enterprise architectuur en volwassenheidsmodellen laten we even de revue passeren.

Lees meer »

Ik zat vrijdag in de bus, lekker op weg naar huis, weer eens een paar pagina’s uit het boek Critical Mass (Ball, 2006) te lezen. Ball tracht daarin toe te lichten hoe mechanistische verbanden uit de natuurkunde toepasbaar zijn op sociale fenomenen, zoals vluchtgedrag, aandelenhandel, besluitvorming etc. En ondanks dat het boek zeer interessante introducties geeft in de natuurkunde, economie en filosofie, komt de toepasbaarheid van natuurkundige verbanden op sociale fenomenen vaak geforceerd over op mij. Desondanks zette het boek mij wel aan het denken, met name toen voor de zoveelste keer het begrip ‘bounded rationality’ (Simon, 1957) de revue passeerde.

Het is de combinatie van theorie en werkervaring die mij aan het denken zette over de invloed van bounded rationality op besluitvorming (in ieder geval een mooie start van de reflectieve/regulatieve cyclus … Van Aken, 1994). Immers, rationaliteit impliceert dat voorafgaand aan besluitvorming een optimale afweging wordt gemaakt tussen de alternatieven, en het ‘bounded’ geeft aan dat het optimum verstoord raakt door biologische en sociale eigenschappen. Ofwel onze hersenen zijn te beperkt, en vaak hebben we slechts een subset van de informatie tot onze beschikking. Desondanks impliceert rationaliteit nog steeds dat we naar ons beste kunnen toch een besluit nemen…

Echter, gaat voor besluitvorming in organisaties een weloverwogen besluit naar beste kunnen wel op. Ik vraag het mij af… Ik ben namelijk van mening dat mensen (en ook ik) veel meer acteren op basis van generieke patronen, dan op basis van belangenafweging. Ofwel, managers nemen op basis van eerdere ‘soortgelijke’ ervaringen beslissingen. Kijk eens hoeveel nieuwe managers vanuit eerdere functies ideeën prolongeren naar nieuwe functies; Goede ideeën rondom web2.0, communities of practice, six sigma, lean etc. die zijn gevormd in eerdere functies, zullen dan ook in nieuwe situaties ook vaak worden aanbevolen. Desalniettemin is dit niet geredeneerd vanuit een rationele belangenafweging in de nieuwe context, maar vanuit het patroon dat omstandigheden nagenoeg identiek (moeten?) zijn. Maar ook ondergeschikten en gelijkgestemden nemen concepten over, op basis van wat superieuren zeggen. Vraag eens aan een nieuw iemand waarom zijn idee fantastisch is, en het merendeel redeneert vanuit buiten de context (Ja, ik weet zeker dat we bij X model 1 moeten toepassen, want bij mijn vorige bedrijf Y werkte het werkelijk fantastisch). Wellicht is dit ook de kracht van modellen, daar zij een specifieke context ontberen, waardoor zij ‘altijd’ toepasbaar zijn… (?).

Idealiter is deze kopieerbaarheid het summum van ‘bestuurbaarheid’ (Lammers, Mijs en Van Noort, 1983), immers de uitgezette richting wordt in alle geledingen gevolgd. Echter, ‘controleerbaarheid’ komt hiermee wel erg in het gedrag, als sociale verbanden in plaats van rationele verbanden de overhand nemen. Echter, toch merken we ook op dat ideeën gesituationeerd en daardoor multi-interpreteerbaar zijn, waardoor weer afbreuk wordt gedaan aan dit ideale kopieergedrag. Het feit dat betekenis niet één op één kan worden doorgegeven, leidt wellicht weer tot een meer rationele afweging.

De kern van dit betoog blijft dan dat besluitvorming in eerste instantie niet rationeel is en ook niet beperkt rationeel, maar eerder ‘patroonmatig’ belegd wordt. Wikken en wegen is dan niet meer DE basis voor besluitvorming, maar kijken en koppelen. Zomaar een ‘thinking aloud’ flirt, maar ik ben ook zeer benieuwd hoe jullie er naar kijken…

Al een oude hypothese van Penrose (1955) is dat hoe groter een organisatie is, er relatief meer managerial resources (managers) nodig zijn. Stel dat dat inderdaad waar is, is dat misschien een van de oorzaken waarom er tegenwoordig kritiek op veel management wordt gegeven over de methoden die zij hanteren om complexiteit te reduceren? Er wordt geklaagd, dat managers de neiging hebben om te sturen op te nauwe representaties van de werkelijkheid (cijfers) en dat daardoor aan mensen en organisaties snel tekort wordt gedaan.

Is het niet zo, dat er door een tekort aan managers, of competentie, ze gaan sturen op de verkeerde succesfactoren? Worden de prestaties van managers niet gewoon verkeerd gemeten en doen ze daarom gekke dingen? Kijk maar naar marketeers, die irritant spammen, in plaats van marketen naar de klanten die men wil hebben.

Misschien is het tijd dat het ‘vak’ managen volwassen wordt, met minder nadruk op klassieke economie. Of hebben we meer behoefte aan empowerment en ownership en minder management?

Penrose, E. (1955). Limits to the growth and size of firms. The American Economic Review, 45(2):531–543.

« Previous entries